Kończy się czteromiesięczny termin wdrożenia aktu o usługach cyfrowych przez 17 bardzo dużych platform internetowych i dwie bardzo duże wyszukiwarki internetowe wyznaczone przez Komisję Europejską 25 kwietnia 2023 r. DSA wymaga nie tylko procedur dotyczących nielegalnych treści i przejrzystych decyzji, ale również oceny i ograniczania ryzyka systemowego. Ma to znaczenie także dla firm korzystających z platform w roli sprzedawców, reklamodawców, dostawców aplikacji lub kanałów sprzedaży.
Stan artykułu: 25 sierpnia 2023 r. Uwzględniono rozporządzenie (UE) 2022/2065, decyzje Komisji z 25 kwietnia 2023 r. i listę 19 usług opublikowaną w Dzienniku Urzędowym 14 lipca 2023 r. Ogólne obowiązki DSA dla pozostałych objętych usług mają co do zasady zastosowanie od 17 lutego 2024 r.
Wyznaczenie uruchamia odrębny termin
Za bardzo duże mogą zostać uznane platformy i wyszukiwarki mające w Unii co najmniej 45 milionów średnich miesięcznych aktywnych odbiorców. Pierwsza grupa obejmuje 17 platform, w tym internetowe platformy handlowe, sieci społecznościowe, sklepy z aplikacjami i usługi treści, oraz Bing i Google Search. Liczy się konkretnie wyznaczona usługa, a nie automatycznie każda usługa grupy.
Zgodnie z artykułem 33 DSA obowiązki szczególne stosuje się cztery miesiące po powiadomieniu o indywidualnej decyzji. Do tego czasu trzeba dostosować systemy, personel i procedury, ustanowić niezależną funkcję compliance oraz zakończyć pierwszą ocenę ryzyka. Komisja bezpośrednio nadzoruje szczególne obowiązki systemowe wyznaczonych usług.
Ryzyko systemowe ocenia się dla każdej usługi
Ocena obejmuje rozpowszechnianie nielegalnych treści i możliwy wpływ na prawa podstawowe, debatę obywatelską, wybory i bezpieczeństwo publiczne. Dotyczy też ryzyka dla małoletnich, zdrowia, dobrostanu fizycznego i psychicznego oraz przemocy ze względu na płeć. Trzeba zbadać wpływ algorytmów rekomendacji, moderowania, regulaminów, reklamy i praktyk dotyczących danych.
Stwierdzone ryzyka wymagają rozsądnych i skutecznych środków. Mogą one zmieniać interfejs, rekomendacje, reklamę, procesy moderowania, zasoby ludzkie i kontrole. DSA nie nakazuje jednego rozwiązania technicznego dla każdego ryzyka. Dostawca musi jednak wyjaśnić i udokumentować, dlaczego środki odpowiadają charakterowi, wadze i prawdopodobieństwu ryzyka i respektują prawa podstawowe.
Przejrzystość obejmuje rekomendacje, reklamę i audyt
Użytkownik musi rozumieć, dlaczego otrzymuje określoną rekomendację. Bardzo duża usługa korzystająca z systemów rekomendacji ma zapewnić co najmniej jedną opcję bez profilowania. Dla reklam potrzebne jest publiczne, przeszukiwalne repozytorium z treścią, zleceniodawcą, innym płatnikiem, okresem, parametrami grupy docelowej i zasięgiem.
Co najmniej raz w roku przeprowadza się niezależny audyt na koszt dostawcy. DSA wymaga też funkcji compliance niezależnej od interesów operacyjnych i daje Komisji oraz właściwym koordynatorom kontrolowany dostęp do danych. Zweryfikowani badacze mogą otrzymać dane na warunkach ustawowych, gdy są potrzebne do badania ryzyka systemowego.
Użytkownicy biznesowi powinni dostosować procesy
DSA nakłada obowiązki przede wszystkim na dostawcę platformy lub wyszukiwarki. Sprzedawcy, reklamodawcy i dostawcy aplikacji nie stają się automatycznie odpowiedzialni za jego ocenę systemową. Powinni jednak liczyć się z surowszymi informacjami o tożsamości, produkcie i reklamie, zmienionymi interfejsami, pytaniami o legalność oraz uzasadnionym zawieszeniem konta lub ograniczeniem zasięgu.
Firmy powinny porządkować konta, dowody statusu sprzedawcy, informacje o produktach, zatwierdzenia reklam i decyzje moderacyjne. Umowy z platformą wymagają analizy praw do zmian, zawieszenia, skarg, danych, naruszeń znaków i przepisów produktowych, prawa i jurysdykcji. Komisja może nałożyć na wyznaczonego dostawcę za umyślne lub niedbałe naruszenie karę do sześciu procent światowego rocznego obrotu.
Punkty kontroli dla firm na dużych platformach
- Ustalić wyznaczoną usługę używaną do sprzedaży, reklamy, aplikacji lub treści.
- Kompletnie udokumentować tożsamość sprzedawcy, zgodność produktu, łańcuch praw i twierdzenia reklamowe.
- Sprawdzić konta, role, interfejsy i odpowiedzialność wewnętrzną za zgłoszenia i skargi.
- Zachowywać uzasadnienia, zawieszenia, zmiany zasięgu i wykorzystane środki odwoławcze.
- Sprawdzić umowy co do zmian, danych, odpowiedzialności, rozwiązania, prawa i jurysdykcji.
Powiązane analizy
- Akt o usługach cyfrowych: nowe obowiązki platform i internetowych platform handlowych
- TSUE Meta Platforms: organy konkurencji i RODO
Źródła urzędowe
- EUR-Lex, rozporządzenie (UE) 2022/2065 w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych
- Dziennik Urzędowy UE, lista VLOP i VLOSE wyznaczonych 25 kwietnia 2023 r.
- Komisja Europejska, komunikat o pierwszych 19 wyznaczeniach z 25 kwietnia 2023 r.
Artykuł wyjaśnia obowiązki DSA pierwszych wyznaczonych bardzo dużych usług internetowych i stan prawny na 25 sierpnia 2023 r. Nie zastępuje oceny klasyfikacji usługi, umowy z platformą, decyzji moderacyjnej, reklamy ani konkretnego środka odwoławczego.